St. Elisabethsvloedwas hier

Strip Biesbosch

Strip over de Biesbosch door Bart Nijstad.

De strip staat in Prezi, waardoor u als bezoeker kunt inzoomen op de strip. De strip ziet er nu nog niet scherp uit, maar als u op de play-knop drukt wordt het bestand gedownload. Vervolgens wordt er, telkens als u op de play knop klikt, op een onderdeel van de strip ingezoomd.

Elisabethsvloed was hier

Gebeurtenis

In de nacht van 18 op 19 november 1421, de naamdag van de heilige Elisabeth van Hongarije, braken de zeedijken van de Grote Waard. Het was niet de eerste overstroming. In de voorafgaande decennia waren er vaker problemen met water. Dit kwam onder andere omdat de dijken slecht werden onderhouden. Toen tijdens de beruchte nacht in 1421 binnen korte tijd ook de rivierdijken het hoge water niet tegenhielden, verdween de hele polder onder water. 28 gehuchten verdronken en volgens de overlevering vonden duizenden mensen de dood. De enorme vloed werd vernoemd naar de heilige Elisabeth.

Bron afbeelding: De Sint Elisabethsvloed in de nacht van 18 op 19 november 1421, ca. 1470. Collectie Rijksmuseum Amsterdam.

Verdronken Waard was hier

Locatie

De Grote Waard stond in de 14e eeuw bekend als de graanschuur van Holland. Er lag namelijk 30.000 ha vruchtbaar land. ‘Waard’ is een oude naam voor een vlak gebied in een rivierlandschap. De Grote Waard lag deels onder het zeeniveau en werd daarom beschermd door dijken. Maar mede door politieke twisten was het onderhoud van de dijken niet al te best. Ze braken in 1421 door en de Grote Waard veranderde in de Verdronken Waard.

Bron afbeelding: Kaart van de Verdronken Waard, 1749. Collectie Documentatiecentrum Biesboschmuseum.

Visser was hier

Persoon

De Biesbosch leverde veel mensen werk en voedsel op. Mandenvlechters haalden hier hun riet en biezen, vissers vulden hun rieten vismanden. Volgens de overlevering werd zalm in de Biesbosch met grote hoeveelheden gevangen. Het was eenvoudig volksvoedsel. Dienstmeiden zouden in de 17e eeuw in hun contract hebben laten opnemen dat zij niet meer dan één keer per week zalm hoefden te eten. De totale vloot in en rondom de Biesbosch zou rond 1915 uit wel 250 vissersboten speciaal bestemd voor de vangst van zalm hebben bestaan.

Bron afbeelding: Vissers in de Biesbosch. Collectie Documentatiecentrum Biesboschmuseum.

Verzet was hier

Organisatie

Door de ontoegankelijkheid van de Biesbosch was dit gebied een ideaal onderduikadres. In het laatste jaar van de oorlog zijn zelfs 70 Duitse krijgsgevangenen verborgen gehouden in de Biesbosch.

Eind 1944 was het zuiden van Nederland al bevrijd, maar het westen en noorden nog niet. De Biesbosch was officieel bezet gebied, maar fungeerde in deze periode als transportroute tussen bezet en bevrijd gebied. Het verzet voerde daar zogenaamde ‘crossings’ uit. Mensen uit het bezette gebied werden overgezet naar het bevrijdde deel van het land. Andersom konden via de Biesbosch medicijnen naar het bezette noorden worden gebracht.

Bron afbeelding: Verzetsstrijders in de Biesbosch. Collectie Streekarchief Land van Heusden en Altena.

Postbezorging 1980

Bron video: Polygoon journaal, 1980, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Postbezorging 1943

Bron video: Polygoon journaal, 1943, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Verzet

Bron video: Polygoon journaal, 1949, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Animatie Biesbosch

Animatie: Leuning & Nijman
Muziek: Kevin MacLeod

Bijdrage door Peter

Bijdrage door Marco

Bijdrage door Angela

Bijdrage door Jasper

Bijdrage door Jeroen

Bijdrage door Inge

Scan de marker bij het Biesbosch Museum!

Bijdrage door Boudewijn