Dijkwerkerwas hier

Strip Gat van Ouwerkerk

Strip over het Gat van Ouwerkerk door Aimee de Jongh.

De strip staat in Prezi, waardoor u als bezoeker kunt inzoomen op de strip. De strip ziet er nu nog niet scherp uit, maar als u op de play-knop drukt wordt het bestand gedownload. Vervolgens wordt er, telkens als u op de play knop klikt, op een onderdeel van de strip ingezoomd.

Dijkwerker was hier

Persoon

Er waren dijkwerkers in alle soorten en maten. Steenzetters, steenstorters, zinkstukkenvlechters, kraanmachinisten en natuurlijk opzichters. De dijkwerkers in 1953 hadden een specifiek doel: het herstel van de stukgeslagen dijken, maar in feite kwam het op hetzelfde neer als bij de aanleg van een nieuwe dijk.

Steenzetten, de dijk van stenen voorzien, was moeilijk en goedbetaald specialistenwerk. De kunst was er een perfect sluitend geheel van te maken: nooit twee stenen boven elkaar, en al helemaal geen gaten. Kreeg de zee ook maar de minste beweging in een steen, dan werd die uiteindelijk losgewrikt en was de samenhang er uit.

In de dijkgaten was beveiliging nodig tegen het wegslaan van de zeebodem. Hiertoe dienden zinkstukken. Dit zijn uit wilgentakken vervaardigde matten. Ze werden drijvend aangevoerd en bij dood tij afgezonken. Daarna werden er stenen op gestort, om het zinkstuk op zijn plaats te houden.
De dijkwerkers werkten dag en nacht, met behulp van al het beschikbare materiaal. Het was soms een gevecht tegen sterke stromen, verzakkingen en de vrieskou. Uiteindelijk kregen ze de dijken dicht. En met vrijwel dezelfde vaardigheden werden de Deltawerken aangelegd, uiteraard gebruikmakend van technologische snufjes.

Bron afbeelding: Watersnoodmuseum Ouwerkerk.

Koningin Juliana was hier

Persoon

Koningin Juliana (1909-2004) en minister-president Drees (1886-1988) waren aanwezig bij de sluiting van het laatste dijkgat te Ouwerkerk in november 1953. Juliana was zeer betrokken bij de slachtoffers van de watersnoodramp en met de gevolgen daarvan. Het was een bijna onwerkelijk schouwspel’, aldus een verslaggever over de laatste spannende uren bij het Gat van Ouwerkerk. ‘Inktzwart was het water, inktzwart de besterde, maanloze hemel. Langs die hemel de felle stralenbundels der zoeklichten. En over het water de gouden spiegeling der honderden natriumlampen. Een kleine lichtvlek in een zwarte oneindigheid: het gat bij Ouwerkerk. Aan weerszijden van dat gat, in het grijze water, de reeks van eerder geplaatste caissons, gekroond met batterijen natriumlampen. Ter zijde ervan, hoog oprijzend een enorm, log gevaarte: de laatste caisson. En daaromheen een vloot van schepen, grote en kleine, met als machtigst element, met witte stoompluimen, de zeeslepers, die de caissons verplaatsen moesten’.

Bron afbeelding: Koningin Juliana, 1980. Collectie ANP Historisch Archief.

Willem Drees was hier

Persoon

Willem Drees (1886-1988)was minister-president van Nederland (1948-1958). Onder zijn bewind vond de zogenoemde dekolonisatie van Nederlands-Indië plaats. Hij speelde ook een grote rol tijdens de wederopbouw. Als overtuigd sociaaldemocraat was hij lid van de Partij van de Arbeid. Hij beschikte echter over het talent om ‘de boel bij elkaar te houden’, en overschreed vaak partijpolitieke grenzen. Zijn motto was: ‘Niet alles kan, en zeker niet alles tegelijk’. En als minister van Sociale zaken legde hij het fundament voor sociale wetgeving, zoals de AOW (Algemene Ouderdomswet) en werkeloosheidsuitkeringen. Vandaar dat een uitkeringsgerechtigde vaak geduid werd met de leus:‘Hij trekt van Drees’.

Na de watersnoodramp van 1953 greep Drees in. Hij publiceerde een nota waarin maatregelen werden voorgesteld om een dergelijke stormvloed te beteugelen: er moest een ontwerpnoodwet komen, op basis waarvan een centraal gezag het herstel van de dijken ter hand kon nemen. Als dat ten koste ging van de nog volop in gang zijnde Zuiderzeewerken, moest dat maar. En van het allergrootste belang; herhaling moest te allen tijde worden voorkomen. Uiteindelijk resulteerde dat in het Deltaplan en dus de Deltawerken.

Bron afbeelding: Willem Drees, 1987. Collectie ANP Historisch Archief.

Dijkgat gedicht

Bron video: Polygoon journaal, 1953, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Bijdrage door Fam.

Zo, een weekje Zeeland dan moet je . . . inderdaad 1953 . . Water Was Hier De moeite waard . . Ellie & Ron

Bijdrage door Jeroen