Grebbeliniewas hier

Strip Grebbeberg

Strip over de Grebbeberg door Erik de Graaf.

De strip staat in Prezi, waardoor u als bezoeker kunt inzoomen op de strip. De strip ziet er nu nog niet scherp uit, maar als u op de play-knop drukt wordt het bestand gedownload. Vervolgens wordt er, telkens als u op de play knop klikt, op een onderdeel van de strip ingezoomd.

Generaal Reijnders

Persoon

Izaak Herman Reijnders werd bij de afkondiging van de mobilisatie op 28 augustus 1939 bij Koninklijk besluit benoemd tot opperbevelhebber der Land- en Zeemacht. Na een conflict met minister van Defensie Dijxhoorn werd hij uit zijn functie ontheven. Reijnders had liever gezien dat de verdediging tegen de Duitsers vanuit de Peel-Raamstelling (in het zuiden van het land) en de Grebbelinie zou plaatsvinden. Anderen wilden kiezen tussen of de Hollandse Waterlinie of de Grebbelinie. Reijnders werd opgevolgd door generaal Winkelman (1876-1952) die dan ook de Nederlandse troepen tijdens de Duitse invasie aanvoerde. Winkelman koos niet voor verdediging van de Peel-Raamstelling, maar legde het accent op de verdediging van het hart van Nederland. De hoofdverdediging viel toe aan de strijd bij de Grebbelinie.

Reijnders heeft na de Tweede Wereldoorlog nog gepoogd zijn gelijk te halen en uitte in ieder geval zijn onvrede. Er verscheen een boek over hem met de veelzeggende ondertitel: een miskend bevelhebber 1939-1940.

Gevallenen herdacht 1940

Bron video: Polygoon journaal, 1940, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Fokke en Sukke

Strip

Door Reid, Geleijnse & Van Tol.

Monument Grebbeberg

Bron video: Polygoon journaal, 1953, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Laatste soldaat was hier

Bron video: Journaal, 2011, NOS.

Grebbelinie was hier

Verdedigingswerk

In 1744 werd besloten om de Grebbelinie aan te leggen. Samen met de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam moest deze versterking in de Gelderse Vallei het rijkste en machtigste deel van Nederland beschermen. Het dal van de vallei, tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe, was geschikt om een militaire waterbarrière te vormen. Delen van de vallei konden enkele decimeters onder water worden gezet. Hierdoor was het voor de vijand te ondiep om doorheen te varen, maar te diep om gemakkelijk door te lopen. Er waren ook plaatsen die zo hoog lagen, dat deze droog bleven tijdens een inundatie (onderwaterzetting). Daar werden forten, torens en andere versterkingen gebouwd.

In 1794 kon de linie voor het eerst haar dienst bewijzen, het Franse leger viel ons land binnen. De Grebbelinie werd geïnundeerd en 200 kanonnen kregen een plaats op de wallen. Maar door strenge vorst bevroren de inundaties en de Fransen hadden vrije doorgang zonder dat er een schot werd gelost. Tijdens de Franse periode werd de verdedigingslijn verder uitgebouwd, maar al snel liet men de Grebbelinie onbeheerd achter. In 1926 werd zij als verdedigingswerk opgeheven. Tot 1939 lag de Grebbelinie er verlaten bij, maar kort na de mobilisatieoproep werd zij weer in gebruik genomen. In mei 1940 is bij de Grebbelinie flink gevochten, maar op 13 mei 1940 werd op de Grebbeberg een beslissende bres geslagen en een grote Nederlandse tegenaanval mislukte. Meer dan 400 Nederlandse militairen sneuvelden op en rond de Grebbeberg.

Bron afbeelding: Kazemat van de Grebbelinie, Amersfoort. Rijksdienst voor het cultureel erfgoed. Fotograaf Bert Rietberg.

Bijdrage door Jo

Bijdrage door Boudewijn