Reinier Papingwas hier

Strip Hindeloopen

Strip over Hindeloopen door Dace Sietina.

De strip staat in Prezi, waardoor u als bezoeker kunt inzoomen op de strip. De strip ziet er nu nog niet scherp uit, maar als u op de play-knop drukt wordt het bestand gedownload. Vervolgens wordt er, telkens als u op de play knop klikt, op een onderdeel van de strip ingezoomd.

Reinier Paping was hier

Persoon

Reinier Paping (18 februari 1931) is bekend geworden als de held van de hel van ’63. Op 18 januari 1963 werd de zwaarste Elfstedentocht ooit verreden. Van de 10.000 schaatsers die begonnen waren aan de tocht der tochten wisten maar 172 de eindstreep te halen. Paping was het ‘snelst’ en voltooide de tocht in 10 uur en 59 minuten.

Tijdens de tocht vroor het 18 graden Celsius en stond er een snijdende noordoostenwind die geleidelijk steeds krachtiger werd. Bovendien lag er veel stuifsneeuw op de dichtgevroren sloten en zaten er veel scheuren en hobbels in het ijs. Kortom, het was echt afzien.

Paping was echter niet te stoppen. Hij wist na verloop van tijd weg te rijden van de kopgroep. De schaatser ging onvermoeibaar verder om uiteindelijk als eerst te finishen onder het toeziend oog van koningin Juliana en prinses Beatrix.

Bron afbeelding: Met beide armen omhoog gaat Reinier Paping door de finish, 18-01-1963. Collectie ANP Historisch Archief.

W.A. van Buren was hier

Persoon

De veertiende Elfstedentocht (1986) staat bekend om het feit dat Evert van Benthem die voor de tweede keer won. Maar deze tocht is ook beroemd vanwege de deelname van kroonprins Willem-Alexander. Hij reed de tocht der tochten op 26 februari 1986 onder de schuilnaam W.A. van Buren.

Een weddenschap met een vriend deed de kroonprins twee dagen voor de tocht besluiten om mee te doen. Na geheim overleg met een aantal leden van de organisatie werd de startkaart geregeld en konden de koninklijke schaatsen worden geslepen. Tot Stavoren kon de prins anoniem rondrijden, maar daarna werd de sportliefhebber overal herkend. Uiteindelijk arriveerde Willem-Alexander om 21.45 op de Bonkevaart in Leeuwarden en viel hij na de finish in de armen van zijn trotse ouders.

Bron afbeelding: Kroonprins Willem-Alexander die woensdagmiddag onder de naam W.A. Van Buren, aan de toertocht deelnam, 26-02-1986. Collectie ANP Historisch Archief.

Van Benthem was hier

Persoon

Evert van Benthem (21 november 1958) en de Elfstedentocht zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hij is de man die de Elfstedentocht twee keer achter elkaar wist te winnen. In 1985 en in 1986 ging hij als eerste over de finish. Met deze twee overwinningen was een nationaal schaatsicoon geboren.

In 1996 stopte Evert met wedstrijdschaatsen. Evengoed bleef hij populair onder de schaatsliefhebbers. Hordes toeristen trokken jarenlang naar zijn boerderij om een glimp van de schaatsheld en zijn koeien op te vangen. In 1999 emigreerde hij met zijn gezin naar Canada om zich te concentreren op het boerenbedrijf.

Met zijn overtocht verdween het schaatsbloed echter niet. Sinds 2003 organiseert hij ieder jaar een schaatstocht op een dichtgevroren meer vlakbij zijn woning in het meestal koude Canada.

Bron afbeelding: Evert van Benthem na finish Elfstedentocht 1985, Hans Steinmeijer, 21-02-1985. Collectie ANP Historisch Archief.

Piet Kleine was hier

Persoon

Piet Kleine (17 september 1951) heeft een moeizame band met Hindeloopen. Dat komt doordat hij tijdens de Elfstedentocht van 1997 de stempelpost in deze stad miste. Toch schaatste hij de tocht uit en werd eervol vijfde. De organisatie van de Elfstedentocht was echter onverbiddelijk. Wie een stempelpost had gemist, kreeg geen kruisje en werd uit de ranglijst geschrapt. Piet Kleine had de 200 kilometer dus voor niets gereden.

Het voorval zat de Hindeloopers niet lekker. Daarom werd vlakbij de plek waar Kleine de stempelpost had gemist in de zomer van 1997 een brug omgedoopt tot het Piet Kleinebrechjen. Eind goed, al goed. Zou je zeggen….

Maar kort na de onthulling was het bordje met daarop ‘Piet Kleinebrechjen’ verdwenen. Jarenlang dachten de Hindeloopers dat een Hollander het naamplaatje had gestolen. Totdat vorig jaar een lid van IJsclub Hindeloopen tijdens de jaarvergadering het bordje in zijn handen had. Als student had hij het eraf geschroefd en meegenomen. De man kreeg allengs berouw van zijn daad en om het goed te maken, schonk hij het bord aan het Schaatsmuseum in Hindeloopen.

Bron afbeelding: Piet Kleine in actie tijdens de Wereldkampioenschappen in Oslo, 15-2-1981. Collectie ANP Historisch Archief.

Elfstedentocht 1963

Bron video: Polygoon journaal, 1963, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Elfstedentocht 1986

Bron video: Journaal, 1986, NOS.

Koek en zopie

Recept

Koek en zopie

Als je tijdens een koude winter kunt schaatsen staan er op het ijs vaak kraampjes die koek en zopie verkopen. Bij koek kunnen we ons allemaal wel wat voorstellen. Meestal kun je bij zo’n kraam van die grote baksels kopen die je weer voldoende energie geven om verder te gaan. Maar wat is zopie?

Het woord zopie komt van het oudhollandse woord soopje. Oftewel een slokje, een borreltje.

Tot in de negentiende eeuw werd er veel ‘gezopen’ op het ijs. Dit kwam doordat er geen duidelijk regelgeving bestond over de verkoop van drank op bevroren sloten, vaarten en meren. De wet ging alleen over de verkoop van drank op land en water. IJs was geen van beide.

Het maakte de schaatsers ook niet zoveel uit wat ze dronken. Als het maar lekker warm, kruidig en/of sterk was. Kortom bier met kruiden en rum, jenever en brandewijn gingen er goed in. En om recht te blijven staan werd er koek gegeten. In de loop van de negentiende en twintigste eeuw nam het overmatig alcoholgebruik langzaam af. Tegenwoordig drinken we vooral warme chocolademelk tijdens het schaatsen en na afloop of voor de verkleumde toeschouwer proosten we met glühwein.

Wil je toch wat sterkers als je de ijzers uit het vet haalt? Het recept voor een ouderwets zopie is als volgt:

Ingrediënten:

1 liter (bock)bier
1 pijpje kaneel
2 kruidnagels
2 plakjes citroen
125 gr bruine basterdsuiker
2 eieren
1 dl rum

Breng het bier samen met het pijpje kaneel, kruidnagels en citroen aan de kook. Laat het geheel dan ongeveer 20 minuten op een zeer laag pitje doortrekken. Haal de kaneel, de kruidnagels en de citroen uit het bier. Roer ondertussen de suiker met de eieren los en bind hiermee het bier. Voeg op het laatst de rum toe.

Tip: Heet drinken!

Bron afbeelding: Winterlandschap met schaatsers, Hendrick Avercamp, Rijksmuseum Amsterdam, Wikimedia Commons.

Bijdrage door Jasper