Christiaan Bruningswas hier

Strip Pannerdensche Kop

Strip over de Pannerdensche Kop door Merel Barends.

De strip staat in Prezi, waardoor u als bezoeker kunt inzoomen op de strip. De strip ziet er nu nog niet scherp uit, maar als u op de play-knop drukt wordt het bestand gedownload. Vervolgens wordt er, telkens als u op de play knop klikt, op een onderdeel van de strip ingezoomd.

Brunings was hier

Persoon

In 1769 werd de ingenieur Christiaan Brunings (1736-1805) ‘Inspecteur-generaal van ’s lands rivieren’. Het was het begin van een lange carrière als watermanager. De waterproblematiek werd aan het eind van de achttiende eeuw voor het eerst op nationale schaal behandeld. Er kwamen grote plannen voor de ideale loop van rivieren, de na te streven waterstanden en er ontstond een landelijk instituut dat zich met de waterbeheersing bezighield. Brunings was hierbij een sleutelfiguur; hij gaf meer dan dertig jaar leiding aan Rijkswaterstaat en haar voorlopers.

In 1781 zag Brunings, tijdens zijn jaarlijkse inspectietocht te paard langs onder andere het Pannerdensch Kanaal, dat er een zandbank was verplaatst. Oorzaak was ijsgang in de winter van 1780-1781.

Hij twijfelde geen moment. Dat was de ideale plek voor een grote krib, een spits toelopende ‘verdeelkraan’ als het ware, waardoor de mens zelf kon bepalen hoeveel water naar welke zijarm of andere rivier stroomt.

De krib werd loodrecht op de rivier geplaatst. Resultaat: een stabiele waterverdeling. Tweederde kon door de Waal worden afgevoerd, één derde door het Pannerdens kanaal, richting Neder-Rijn en IJssel.
Het waterbouwkundig vernuft verrees hier dus aan het begin van de rivier, vandaar de Pannerdense kop. Die verdeelt nog steeds het water van de Boven-Rijn naar de Waal en het Pannerdensch kanaal.

Bron afbeelding: Instituut Collectie Nederland.

Stroomsnelheidsmeter

Object

Om de veiligheid in het rivierengebied te vergroten werd in de achttiende eeuw onderzocht hoe de rivierafvoer plaatsvond. Daartoe ontwikkelde waterstaatsingenieur Christiaan Brunings (1736 – 1805) in 1786 een stroomsnelheidsmeter. Een stroomsnelheidsmeter werkt als een toerenteller: hij meet het aantal keer dat hij rondgaat. Zo werd meetbaar hoe snel het water stroomt en hoeveel liter water er per periode passeert.

Bron afbeelding: https://beeldbank.rws.nl, Rijkswaterstaat.

Fort Pannerden was hier

Gebouw

Op de splitsing van de Waal en het Pannerdensch Kanaal, ligt Fort Pannerden. Op deze landtong, in het natuurgebied de Klompenwaard, ligt het fort als een baken van rust midden in het grensoverschrijdende natuurontwikkelingsgebied de Gelderse Poort.
Het fort is in 1869 tot 1871 gebouwd om de splitsing van de Rijn en de Waal te bewaken.

Bron afbeelding: Collectie Gemeente Lingewaard.

Bijdrage door Martijn

Bijdrage door Jeff

Bijdrage door Norbert

Bijdrage door Jeff

Bijdrage door Jo

Bijdrage door Boudewijn